Rozpoznania okulistyczne

Najczęściej spotykane rozpoznania okulistyczne

Krótkowzroczność jest to stan, w którym promienie równolegle skupiają się przed siatkówką, czego wynikiem jest wyraźne widzenie przedmiotów położonych blisko, natomiast nieostro przedmiotów położonych daleko.  Ma to związek ze zbyt długą osią gałki ocznej (krótkowzroczność osiowa), z nieprawidłową (zbyt wypukłą) krzywizną poszczególnych elementów układu optycznego oka  bądz gdy wzrasta współczynnik załamania ośrodków optycznych oka (zaćma jądrowa). Krótkowzroczność dzielimy na: niską do -4,0 dioptrii, średnią od -4,25 do -8 dioptrii oraz wysoką powyżej -8 dioptrii. W większości przypadków krótkowzroczność jest wadą dziedziczną, na która wpływ  mają również czynniki zewnętrzne. Bardzo często krótkowzroczność ujawnia się w wieku szkolnym, w okresie dojrzewania płciowego. Wysoka krótkowzroczność może predysponować do odwarstwień siatkówki. W leczeniu stosuje się okulary korekcyjne, soczewki kontaktowe oraz operacje chirurgiczne. Stosując odpowiednie dla danego oka soczewki  rozpraszające powodujemy, iż promienie równolegle skupiają się na siatkówce, tak jak ma to miejsce w oku zdrowym.

Nadwzroczność (dalekowzroczność) jest to stan, w którym promienie równolegle skupiają się za siatkówką co powoduje, iż przedmioty znajdujące się blisko oka są zamazane. Dalekowidz chcąc zobaczyć przedmioty leżące blisko oka musi je od niego odsunąć. Nadwzroczność najczęściej spowodowana jest zbyt krótką osią gałki ocznej (nadwzroczność osiowa) bądź niewystarczającą mocą układu łamiącego oka (nadwzroczność refrakcyjna). U dzieci występuje nadwzroczność fizjologiczna, której przyczyną jest zbyt krótka gałka oczna. W miarę upływu lat gałka oczna staje się dłuższa i oko staje się miarowe. Jeśli nadwzroczność jest  niewielka organizm ludzki sam jest w stanie wyrównać ją mniejszym lub większym napięciem akomodacji. Poprzez  skurcze  mieśni soczewka staje się bardziej wypukła i wzmacnia swoją moc, dzięki czemu widzimy wyraźniej . Jednak długotrwałe napięcie prowadzi do zmęczenia mięśni, a w rezultacie do bólów głowy czy zaburzeń widzenia.  Nadwzroczność dzielimy na: niską do +3,0 dioptrii, średnią od +3,25 do +6,0 dioptrii oraz  wysoką powyżej 6 dioptrii. Wadę tą korygujemy za pomocą okularów korekcyjnych bądź soczewek kontaktowych.

ASTYGMATYZM – Niezborność – jest wadą polegająca na tym, iż promienie świetlne załamywane są odmiennie w płaszczyźnie pionowej i poziomej, przez co obserwowany punkt tworzy na siatkówce obraz niepunktowy. Powstają dwa ogniska i przynajmniej jedno z nich znajduje się poza siatkówką, w wyniku czego obraz przedmiotu jest zniekształcony, nieostry. Najczęstszą przyczyna tego są nieprawidłowości w krzywiźnie rogówki. Do korekcji astygmatyzmu stosuje się soczewki ze szkłami cylindrycznymi – dotyczy to zarówno szkieł okularowych, jak i kontaktowych. Cylindry dobierane  są dla każdej osoby indywidualnie.

PREZBIOPIA (starczowzroczność) – występuje zwykle u osób po 40 roku życia i wiąże się z utratą elastyczności soczewki w gałce ocznej, a tym samym ze spadkiem amplitudy akomodacji. Przedmioty położone blisko są postrzegane jako nieostre.

RETINOPATIA WCZESNIAKÓW (ROP Retinopathy of prematurity).
Retinopatia wcześniaków jest schorzeniem siatkówki, polegającym na uszkodzeniu jej niedojrzałych naczyń krwionośnych. Występuje tylko u wcześniaków i podawany im po urodzeniu tlen jest jedna z głównych przyczyn, aczkolwiek nie jedyna przyczyna rozwoju retinopatii. Choroba rozwija sie w pierwszych tygodniach po urodzeniu.
Dawniej choroba znana była pod nazwa zwłóknienie pozasoczewkowe (fibroplasia retrolentalis). Po raz pierwszy schorzenie zostało opisane w 1943r. przezbostońskiego okulistę Terry’ego.
Patogeneza retinopatii związana jest z rozwojem unaczynienia siatkówki w okresie płodowym. Jeśli naczynia siatkówki rozwiną się prawidłowo nie ma zagrożenia wystąpieniem retinopatii wcześniaków.
Choroba dotyczy niedojrzałych naczyń krwionośnych siatkówki.
Czynniki ryzyka w retinopatii wcześniaków:
– niska waga urodzeniowa (szczególnie poniżej 1500 g),
– wiek ciążowy (poniżej 32 tygodnia),
– czas trwania tlenoterapii w inkubatorze.

Zebrała  mgr Anna Paziuk-Figura/tyflopedagog