Urządzenia a wzrok

Wpływ urządzeń elektronicznych na widzenie u dzieci.

    Urządzenia elektroniczne są we współczesnym świecie zdawać by się mogło sprzętem pierwszej potrzeby. Używane w domu, pracy w roli rozrywki. Dorośli, niezależnie do wieku posługują się nimi na co dzień w mniej lub bardziej zaawansowanym zakresie. Uzależnienia od urządzeń elektronicznych dotykają znaczącej ilości osób, nawet tych, które nie mają rzeczywistej potrzeby stosowania ich w pracy. 

     Mówiąc o urządzeniach elektronicznych mamy na myśli: 

  • komputery
  • laptopy
  • smartfony
  • tablety
  • konsole do gier

    Urządzenia elektroniczne we współczesnym świecie pełnią wiele użytecznych ról. Czy zatem można dopatrywać się w rozwoju technologii realnych zagrożeń? Czy stosowanie urządzeń elektronicznych może nam szkodzić, czy raczej pełnią one pozytywna rolę w naszym życiu?

    Sprzęty, o których mowa w życiu człowieka mogą pełnić wieloraką rolę. 

Funkcje urządzeń elektronicznych:

  • Uspokajacz: restauracja, lekarz, sklep
  • Absorbowanie uwagi podczas porządków:10%rodziców
  • Wzbogacanie wiedzy: przedszkolaki, uczniowie
  • Pomoc edukacyjna: uczniowie, zadania domowe, słownik ortograficzny, translator

Czy zatem możemy mówić o wpływie stosowania urządzeń elektronicznych na nasze widzenie, w szczególności na widzenie u dzieci? Aby odpowiedzieć na tak postawione pytanie, warto dowiedzieć się czym w rzeczywistości jest widzenie i jaką pełni rolę w życiu człowieka.

WIDZENIE: mechanizm odbierania poprzez żywe organizmy informacji dotyczących kształtu, barwy, odległości, ruchu i innych cech elementów otoczenia. 

  • Przyjmuje się, iż co najmniej 80 % informacji o otaczającej na rzeczywistości przyjmuje człowiek poprzez działanie zmysłu wzroku. Świat rzeczywisty odbierany jest przez wzrok w czterech wymiarach, są to: szerokość, wysokość, głębokość i czas.

Wirtualna rzeczywistość ŚWIAT  WIRTUALNY-DWUWYMIAROWYwysokość i szerokość. Jest on więc zdecydowanie uboższy w kontekście interakcji wzrokowo-motorycznych.

CZY ISTNIEJE WPŁYW URZĄDZEŃ ELEKTRONICZNYCH NA WIDZENIE?

TAK!!!

Wpływ ten możemy upatrywać w dwóch jego aspektach: pozytywnym i negatywnym. Przy czym negatywny wpływ jest zdecydowanie przeważający, chociaż istnieją mniejsze, pozytywne oddziaływania używania urządzeń elektronicznych na widzenie u dzieci.

Badania dowodzą, iż średni czas używania na co dzień urządzeń elektronicznych przez dzieci wygląda tak:

  • TV-64 min.
  • Smartfon- 56 min.
  • Laptop-40 min.
  • Komputer-16 min.
  • Tablet-12 min.
  • Konsola-10 min

OGÓŁEM 197 MINUT! 

Negatywny wpływ urządzeń elektronicznych na widzenie u dzieci:

  • Cyfrowe zmęczenie wzroku- niedostrzegalne przez dzieci, niezgłaszane

OBJAWY:

  • uczucie napięcia w oczach: 3,8%
  • bóle głowy, oczu:17,7%
  • szczypanie oczu: 6,3%
  • niewyraźne widzenie:7,6%
  • suchość oczu: 5,1%
  • pieczenie: 6,3%
  • zaczerwienienie: 19%

ZMIANY W ZACHOWANIU!!!-najczęściej zgłaszane przez rodziców.

Zmiany w zachowaniu po korzystaniu z urządzeń50% ankietowanych, są to

  • Nadaktywność
  • Problemy w zasypianiu
  • Napięcie
  • Agresja i rozdrażnienie

również

  • Zawroty głowy, nudności(u osób z chorobą lokomocyjną), napady epileptyczne u osób chorych: szybko zmieniające się obrazy.

Korzystanie z urządzeń elektronicznych wywiera także wpływ na zmiany biologiczne widoczne w gałce ocznej. Najczęściej podnoszone to zdaniem naukowców: ZMIANY W SIATKÓWCE OKA.

Światło niebieskie emitowane przez urządzenia może z znacznym stopniu wpływać na zmiany w siatkówce oka. 

  • Skutki natychmiastowe: podejrzewany wzrost ryzyka krótkowzroczności (okulary +)

U dzieci noszących okulary należy używać szkieł z powłoką izolującą wpływ światła-antyrefleks 

  • Skutki odleglejsze: zwyrodnienie plamki żółtej (AMD) w dorosłości mogące prowadzić do ślepoty.

Kolejne negatywne skutki nadmiernego korzystania przez dzieci z urządzeń elektronicznych to:

Opóźnienia  rozwoju:

  • Poznawczego– minimalizacja ilości bodźców ze świata zewnętrznego, kłopoty szkolne
  • Werbalnego– brak adekwatnego rozwoju słownictwa, umiejętności dialogowych, komunikacji międzyludzkiej, kłopoty szkolne
  • Motorycznego– słabsze mięśnie, mniejsza wydolność, także sercowa, słabsza koordynacja ciała, kłopoty szkolne, nadwaga. 

W pracy zawodowej, którą wykonuje od 15 lat coraz częściej spotykam się z niepokojem rodziców związanym z podejrzeniem występowania u jego dziecka nadmiernego zainteresowania korzystaniem z urządzeń elektronicznym. Coraz częściej rodzice zgłaszają obawy przed uzależnieniem się dziecka od komputera, częściej telefonu. Dzieci spędzają na graniu i oglądaniu filmików w sieci, a także korzystaniem z portali społecznościowych coraz więcej, czasu, co bardziej niepokojące wiek tych dzieci z biegiem lat się obniża. 

Uzależnienia-leczone psychoterapią, psychiatrycznie-lekami.

FONOHOLIZM- FO MO (ang. Fear of missing out)

Obawa przed przegapieniem czegoś w mediach społecznościowych poprzez swoją nieobecność w sieci.

Aby jednak podkreślić, iż rozwój nowych technologii jest nie do przecenienia i winny być w nim upatrywane również skutki pozytywne przytoczę listę korzyści jakie może odnieść dziecko z racjonalnego korzystania z urządzeń elektronicznych.

WPŁYW POZYTYWNY

  • LEPSZE WYNIKI W TESTACH DOJRZAŁOŚCI SZKOLNEJ
  • LEPSZY ROZWÓJ POZNAWCZY
  • UDCIĄGANIE UWAGI OD PRZYKRYCH PROCEDUR MEDYCZNYCH
  • NAUKA JĘZYKA OBCEGO
  • ROZWÓJ WIEDZY O ŚWIECIE 

Aby jednak mieć szansę skorzystania z pozytywnego wpływu tychże urządzeń na rozwój człowieka należy pamiętać o rozsądnym i zdrowym podejściu do tematu. Młody człowiek najczęściej ma dużą trudność w samodzielnym regulowaniu czasu spędzanego na graniu, czy serfowaniu po internecie Dlatego tak istotne jest zaangażowanie i pomoc dorosłych opiekunów. 

WARUNKI

  • Regularne kontrole okulistyczne, optometryczne 
  • Regulacja czasu-ZASADY!!!

Korzystając z własnego doświadczenia pedagogicznego:

Zasady używania urządzeń: propozycje do wykorzystania

  • Od piątku po południu do niedzieli po obiedzie,
  • Telefon po odrobieniu zadań domowych i nauce
  • Najpierw obowiązki szkolne i domowe potem przywileje
  • Unikanie grania i oglądania przed snem
  • Kontrola tematyki stron, rozmowy z dzieckiem, rodzice winni być na bieżąco z technologią informacyjną 
  • Ustalenie konsekwencji łamania zasad i ich przestrzeganie
  • Łatwiej będzie wprowadzić zmiany, gdy zostaną one ustalone podczas wspólnej rozmowy obojga rodziców z dzieckiem oraz ZAPISANE!
  • Przy spokojnej lecz konsekwentnej i zdecydowanej postawie mamy i tata.

NA KONIEC

2011r. Amerykańska Akademia Pediatryczna-

NIE! 
dla urządzeń przed 2 rokiem życia dziecka.

Opracowała:

Anna Paziuk-Figura- pedagog/tyflopedagog
Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Brzegu

Na podstawie artykułu mgr Alicji Brenk-Krakowskiej, mgr Moniki Jankowskiej,  dwumiesięcznik „Optyka” numer 4 (47)2017 oraz doświadczeń własnych pedagoga/tyflopedagoga poradni